MIME-Version: 1.0 Content-Location: file:///C:/F3045A56/Kunikularstvosov.htm Content-Transfer-Encoding: quoted-printable Content-Type: text/html; charset="us-ascii" КУНИКУЛАРi= 7;ТВО

КУНИКУ&#= 1051;АРСТВО

 

 

Стопанско значење

 

Со огле&= #1076; на тоа што од куникулите се добиваат мошне важни сточарски производи како што се месо, крзно, кожа влакно = 080; ѓубре, куник= 091;ларството може да претставувk= 2; многу поваж = 85;а стопанска гранка.

Називо&#= 1090; куникули изведен е од латинската биномна номенклатуl= 8;а Oryctolagus cuniculus.

Месото од куникиулитk= 7; во многу потсетува н = 72; пилешкото месо. По боја е бело, вкусно е и со&#= 1095;но, а похранлив = 86; е и од месото на некои дру= 075;и домашни животни. Заради тоа с= 077; препорачувk= 2; во исхранат = 72; на деца, стари, болни и рековалесцk= 7;нти, како и за под&#= 1075;отвување на голем бро= 112; на кулинарски специјалитk= 7;ти.

Се смет&= #1072; дека во светот годишно се колат над 500 милиони куникули. Само во Пари= 079; дневно се колат над 200 000 куникули и в= 086; скоро сите месарници може да се сретне месо од куникули.

Крзнот&#= 1086; од куникули = 077; погодно за обработка и од него се добиваат успешни имитации на = 082;рзна од хермелин, самур, нерц и др.

За кожата од куникули им = 72; побарувачкk= 2; на светскио = 90; пазар, а и постигнува релативно висока цена, бидејќи од неа се изработуваk= 2;т голем број галантерисl= 2;и производи како што се чанти, паричници, ракавици и сл.

Влакно&#= 1090;о од некои рас= 080; куникули наоѓа приме = 85;а во текстилнатk= 2; индустрија, за правење н= 072; луксузна трикотажа, изработка н = 72; шапки и сл.

Стопан&#= 1089;кото значење произлегувk= 2; и од тоа што за нивно одгледувањk= 7; не се потреб= 085;и големи инвестициоl= 5;и средства, не е потребна тешка физичка работа, што значи може д= 072; се користи трудот на физички послаби лиц = 72;, а како храна можат да се користат ск = 86;ро сите кујнск = 80; и градинарскl= 0; одпадоци. То= 072; значи дека куникулите можат да се одгледувааm= 0; во сите села и приградск = 80; населби и да претставувk= 2;ат извор на дополнителl= 5;и приходи.

 

Раси куникули<= /b>

 

Во светот има голем број раси и соеви на куникули. Точниот бро = 12; не е познат, но се претпо= 089;тавува дека има око= 083;у 200 раси и соеви= ;. Тие се групирани според екон = 86;мските својства на:

<= span lang=3DMK style=3D'font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol;mso-bi= di-font-family: Symbol;mso-ansi-language:MK'>·      =   раси за месо и крзно,

<= span lang=3DMK style=3D'font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol;mso-bi= di-font-family: Symbol;mso-ansi-language:MK'>·      =   раси за крзно и месо и

<= span lang=3DMK style=3D'font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol;mso-bi= di-font-family: Symbol;mso-ansi-language:MK'>·      =   раси за фино влакно.

Од групата рас = 80; за месо и крзно позна = 95;ајнни се: белгискиот оријаш, француски, германски и = 072;нглиски овенолик куникул, рус= 082;и мардер и др.

Најрас&#= 1087;ространет кај нас е белгискио= ;т оријаш, создаден е в= 086; Белгија и спаѓа во групата на крупни и тешки раси. Ж&#= 1080;вата маса кај ови= 077; куникули достигнува од 8 – 10 кг. со должина на телото од 60 см. Бојата на крзното мож = 77; да биде различна и тоа од зајачка сив = 72; до црна. Кај нас е доста популарен кај одгледувачl= 0;те бидејќи лес = 85;о се прилагодувk= 2; на нашите климатски у = 89;лови. Со оглед на тоа што е тешка раса, бара добро сместување = 80; обилна исхрана за д= 072; дојде до израз неговата вр = 86;дена способност = 79;а производстk= 4;о на месо. За разлика од него, овеноликиоm= 0; куникул пот = 77;шко се прилагодувk= 2; на нашите климатски у = 89;лови и затоа помалку се препорачувk= 2; за помасовн = 86; одгледувањk= 7;.

Од групата рас = 80; за крзно и месо се: големиот чинчила, францускиоm= 0; сребреник, виенскиот син куникул = 080; др.

Заради прилагодлиk= 4;оста, цврстата конструкциo= 2;а, скромноста во исхранат = 72;, добрата пло = 76;ност, добриот прираст и убавото крзно расат = 72; голем чинчила е доста распростраl= 5;ета кај нас. Бојата на влакното е сребрено сива и дости= 075;нува жива маса до 4 кг.

Исто така за пропорака е = 080; францускиоm= 0; сребреник кој е аклиматизиl= 8;ан во нашето одгледувачl= 2;о подрачје, бидејќи  не е голем пробирач на храната, а дава квалитетно = 82;рзно и вкусно месо. Посебн= 086; на цена се куникули со боја на стар= 086; сребро, која се појавува после 4 месеци возраст, додека младенчињаm= 0;а се со црна боја.

За одгледувањk= 7; пак на куникули во кафези на отворен простор, се препорачувk= 2; виенскиот син куникул, бидејќи на таков начин неговото крзно станува погусто и со подобар ква = 83;итет со што постигнува = 80; повисока цена, бидејќ= 080; успешно го заменува крзното од сина лисица. Најдобро крзно дава н= 072; возраст од 6 месеци до 1 година. При негово одгледувањk= 7; се препорачувk= 2; да не се чува на директна инсолација, бидејќи доаѓа до непожелни последици.=

Од расите за фи= 085;о влакно и мес= 086; единствен економски интересен претставниl= 2; е ангората. Бојата на крзното мож = 77; да биде бела, сина, сива и затворено сива. За добивање на фини влакна од сите расплодни грла се бара пред сé да имаат перчиња од влакна на грлото и врв= 086;вите на ушите и да бидат добро обрастени с = 86; долги, густи и фини влакн= 072; по целото тело. Волнес= 090;иот покривач се состои од осјести, пре= 086;дни и пухови влакна. Пуховите влакна се најпожелни = 80; сочинуваат 90%, најтенки се од 12 – 14 микрон = 80;, а и најбрановиm= 0;и што ги прави погодни за текстилна обработка. В= 086; зависност о = 76; полот, возраста, исхраната и негата, прин= 086;сот од влакна на годишно нив = 86; е различен и &#= 1084;оже да изнесува од 200 – 300 гр кај женки, 150 – 200 кај машки грла и кај млади куникули до 100 гр. Должинат= 072; на влакното на возраст о= 076; 7 – 8 месеци е 10 – 12 см. Најпожелна боја е белата, бидејќи е најпогодна за преработ = 82;а.

 

Размножува&= #1114;е на куникулите=

 

Рамнож&#= 1091;вањето на куникулите може да биде &#= 1074;о чиста раса и со крстосувањk= 7;. Чисторасноm= 0;о одгледувањk= 7; наоѓа широк = 72; примена, бид= 077;јќи на тој начин се обезбедува производноl= 9;та на расата со сите зоотехничкl= 6; – економски = 087;редности на таквото одгледувањk= 7;. Во современ = 86;то куникуларсm= 0;во се применув = 72; и крстосува = 14;ето со цел да се добијат меѓупродукm= 0;и односно крстоски ко = 80; делумно ќе г= 080; имаат својс = 90;вата и на двете раси.

Каракт&#= 1077;ристично е тоа што постоеја повеќе неуспешни обиди да се добијат крстоски ме = 07;у куникулите = 80; дивиот заја = 82; кои би биле т&#= 1088;ајно плодни. Тие неуспеси се должат на ра= 079;ликите во генетската конструкциo= 2;а, како припад = 85;ици на два различни видови. Со оглед на ови= 077; сознанија дека не е можно да се добијат неограничеl= 5;о плодни пото = 84;ци меѓу куникулите = 80; дивиот заја = 82;, верувањето на многу сточари дек = 72; може да дојд= 077; до спарувањ = 77; меѓу куникулите = 80; мачките е неточно и нема никакв = 72; научна основа.

Кунику&#= 1083;ите се домашни животни кои најбрзо се р= 072;змножуваат. Има случаи кога одделн = 80; женки годишно се котата и до десет пати и даваат до 70 и повеќе маладенчињk= 2;. Меѓутоа, во практиката тие се котат 6 пати годишн = 86; и даваат по 25 –= ; 30 младенчиња.

За спарување с = 77; користат грла кои постигнале т.н. економск&#= 1072; зрелост, што настапува н = 72; возраст од околу 5 месеци односно по постигнуваo= 4;е на 80% од тежина= ;та на возрасните грла. Женкат= 072; може да биде оплодена само доколк = 91; е во полов жар кој трае 1 – 3 дена, а се настапува циклично на секои 5 – 6 дена= ;. На секое машко грло м= 091; се доделуваат 8 – 10 женки. Дневно за секое машко грло се дозволени 1 – 2 скока, наутр= 086; и навечер. Во зима, касна есен и рана пролет треб = 72; да се припуштаат на пладне, бидејќи најдобри резултати с = 77; постигнуваk= 2;т ако женката се држи на температурk= 2; од 15 - 22° Ц. При парењето женското грло се носи кај машкото, а не обратно, бидејќи во сопствениоm= 0; кафез мажјакот се осеќа посигурно, а женката е мирна 3 – 5 минути. Тие неколку минути на зб= 091;нетост се доволни з= 072; мажјакот да се спари. На крајот на успешното спарување мажјакот со врисок паќа на страна ил= 080; на грб и се задржува неколку секунди во т= 072;а положба. По 5 –= 6 дена се врши контролно спарување и доколку притоа женката бег = 72; од мажјакот, тоа е знак дека таа останала ск = 86;тна. За да се нама&#= 1083;и бројот на не= 091;спешните парења на куникулите пред парење во водата за пиење треба да им се додава витамин Е.

Скотно&#= 1089;та трае 30 – 31 ден. Во втората половина од скотноста потребно е з= 072; женката да с= 077; обезбеди соодветна исхрана. На 7 –= 8 дена пред котење кафезот на женката треба добро да се исчист= 080; и да се обезбеди со доволно чиста и сува слама. Препорачлиk= 4;о е за котење да се обезбеди посебно одделение в = 86; продолжениk= 7; на кафезот н= 072; женката. На неколку ден = 72; пред котење, женката почнува да г= 086; прави леглото од слама и влакна кои г= 080; куби од градите, стомакот и предните ноѕе. Крајот на котењето се познава п= 086; исфрлувањеm= 0;о на постелката која потоа женката ја јаде. За време на котењето женката треба да има на располаг = 72;ње сад со вода, сочна зелен = 72; храна и малк= 091; засладено печено тест = 86;. Сето ова би требало да ј= 072; спречи да ги изеде своит = 77; младенчиња, што во сточарствоm= 0;о е познато како канибализаl= 4;.

 

Матично стадо

 

За една мини фамилијарнk= 2; фарма за куникули потребно е матично стадо од околу 50 женки = и 8 машки грла. Во просечни услови ова стадо треба да обезбеди о0колу 1500 малденчиња. Заради шкар = 90;ирање на одредени грла, потребно е д= 072; се врши редовен ремонт на матичното стадо. Со оглед на интензивноm= 0;о одгледувањk= 7; што е основа за рентабилно работење, најмалку 20% од матичното стадо треба да се шкартира и обновува на секои 6 месеци.

Исто така посебн = 86; внимание треба да се посвети на изборот на раса, при што се земаат во предвид сит = 77; фактори как = 86; што се намената на фармата, животните услови кои што можат да се обезбеда = 90; и сл.

Сместување и опрема

 

Сместу&#= 1074;ањето на куникулите може да биде подно и во кафези. Секо= 112; од овие начини има с= 074;ои добри и слаб= 080; страни. Во современотl= 6; куникуларсm= 0;во многу почес = 90;а примена наоѓа кафезното сместување, = 089;о што се овозможува индивидуалk= 7;н третман и селекција, како и намалување = 85;а опасноста о = 76; ширење на зарази. Кафезното сместување = 77; поскапо, нои= 084;а предност шт = 86; како материјал з = 72; кафезите може да се користата локални материјали како што се стари сандаци, плетена жиц = 72;, тули и сл.

Просто&#= 1088;ијата во која се сместуваат кафезите треба да бид= 077; правоаголнk= 2;, изградена о = 76; цврсти мате = 88;ијали со добра изолација. Важно е да биде добро осветлена и да има можност во зима да се грее, а во лето да се проветрува. Повеќеспраm= 0;ните кафези најдобро е д= 072; се сместат в= 086; два реда, а особено важно е обезбедуваo= 4;е на добар одвод на мокрачата и лесно чисте = 14;е на кафезите = 080; околниот простор. Во склоп на просторот з = 72; одгледувањk= 7; потребно е д= 072; има и просторија за чување на храната.

Кафези&#= 1090;е се прават во зависност о = 76; расната при = 87;адност и тоа со следните димензии:=

 

Ра = 89;и

Ши = 88;ина

Дл = 72;бина

Ви = 89;ина

Големи расl= 0;

110-120 см

80 см

65-70 см

Средни расl= 0;

80 см

80 см

60-65 см

Мали раси<= /span>

60-65 см

80 см

50-55 см

 

Без разлика дал = 80; батериите с = 86; кафези се на= 086;ѓаат на отворено или во просторија, потребно е тие да бидат заштитени с = 86; жица од влегување н = 72; разни животни.

За секо&= #1112; мажјак и женка потребно е д= 072; се обезбеди посебен кафез. Исто така кога се има во предвид дек = 72; станува збо = 88; за интензивно = 86;дгледување, потребни се = 080; по 2 кафези за подмладокоm= 0; на секоја женка. Значи за една мини фарма потребни се 150 кафези за женките и нивниот подмладок, о= 082;олу 10 кафези за машките грл = 72; и околу 10 кафези за одгледувањk= 7; на расплодн = 80;от подмладок, вкупно 170 – 180 кафези. Ако кафезите се монтираат в = 86; троспратни = 73;атерии, потребни се 60 троспратни батерии. За сместување на една троспратна батерија потребен е простор од околу 1 м2 , а потребно е д= 072; се осигура уште 1 м2 про= 089;тор за чистење и исхрана на куникулите. Значи за секоја батерија е потребен поден простор од о= 082;олу 3 м2 . Ако батериите с = 77; поставени в = 86; 2 реда, за мини фарма со околу 50 женки потребна е зграда со ширина од 5 6 м l= 0; долга околу 31 м. Во ваква просторија = 77; многу полесно да с= 077; одржува хигиената и хранењето, кои се всушност основните активности во ваквата фарма и треб= 072; да се изведуваат најмалку 2 пати дневно.

 

Исхрана=

 

Кунику&#= 1083;ите на мини фармите воглавном с = 77; хранат со зе= 083;ена храна како ливадарка, англиски љу = 13;  залена пченка, овес, `рж, пченица, луцерка, црвена и бел= 072; детелина и сл. Од сувата храна се кор= 080;сти ливадско и сено од легуминози, = 072; се напојуваат со помош на авоматски или полуавт = 86;матски поилки.

При бројлерско товење осно = 74;ниот оброк го сочинува пелетирана, односно гранулиранk= 2; смеска која се произвед = 91;ва во фабрикит = 77; за сточна храна, а како додаток се користи кабаста храна, односно сен = 86;, најчесто од детелина. Хранењето е преку полуа = 74;томатски хранилки поставени н = 72; предната страна од кафезот. Капацитетоm= 0; на една хран= 080;лка е 2 кг што значи доволно е полнење на х= 088;анилките 1 – 2 пати дневно. Сеното се дава во јасл= 080; од жица кои исто така се поставени н = 72; предната страна на кафезот. Дневните количини на храна изнесуваат: кај возрасн = 80;, зелени хранива 1-1,5 кг, зелка 0,5 кг, зеленчуковl= 0; отпадоци 0,25 кг= ;; подмладок, првиот месе = 94; до 50 гр, а во 4 и 5 месец 800 гр зел= ;ена храна.

Поилки&#= 1090;е најчесто се состојат од алуминиумсl= 2;о постолје со сад во кој е свртено шиш = 77; со отворот надолу со капацитет о = 76; 2 л, од кое вода= ;та истекува во садот во истиот момент кога тој ќе се испразни. Минималнатk= 2; потреба за вода по грло изнесува ок = 86;лу 70 мл по кг телесна мас = 72;.

Превен&#= 1090;ивата од заболувања = 80; лечењето се = 074;рши преку леков = 80; и препарати растворливl= 0; во вода кои се додаваат во водата за пиење.

 

Тов на куникули<= /b>

 

Товот н&= #1072; куникули им = 72; за цел да се зголеми ран = 76;манот на месото и да се поправ= 080; неговиот квалитет. Пр= 080; товот на куникули се разликувааm= 0; подготовка за колење на пораснати и млади куник = 91;ли. Разликата н = 77; е толку во видот и количината на храната, колку во нивното траење. Пора= 089;натите куникули се товат во траење од 21 де= н, а младите 30 дена. Периодот на гоење кај портаснатиm= 0;е куникули се дели на 3 потпериоди, од кои првио= 090; трае 5 дена, вториот и третиот по 8 дена. Кај младите куникули овој период = 077; поделен ист = 86; така на 3 потпериоди во траење од по 10 дена.

 

Зоран Бардакоски=