МАТИЧНО СТОЧНО КНИГОВОДСТh= 2;О

МАТИЧНО СТОЧНО КНИГОВОДСТh= 2;О

Мат&#= 1080;чното книговоk= 6;ство претстаk= 4;ува уредно, точно и стручно водење на

податоци за с = 77;кое грло добиток посебно, од не= 075;овото раѓање па сî до см= 088;тта.

Осв&#= 1077;н обележуk= 4;ањето и регист = 88;ацијата на ж = 80;вотните, со м = 72;тичното

книговодст= ;во се п = 88;едвидува и внесув = 72;ње на п = 86;датоци за и = 76;ентитетот, потеклоm= 0;о,

производни= ;те, генетскl= 0;те и економ = 89;ките особеноl= 9;ти на ж = 80;вотните.

Мат&#= 1080;чното сточно книговод = 89;тво за п = 88;в пат = 73;ило воведенl= 6; од с = 90;рана на

Англичанит= ;е во 179= 1 година кај к= 086;њите, а во 1882 година кај = 75;оведата и овците.

Кај гов = 77;дата го н = 72;рекле (Хурд боок), а кај овците (Флоцк боок). Кај = 82;озите

матичното книговоk= 6;сво било воведено нешто подоцна.

Кај нас = 84;атичното книговоk= 6;ство за п = 88;в пат = 73;ило воведенl= 6; во 1923 г= ;одина

кај говедатk= 2;, а кај овците и козите дури = 087;осле втората светска војна.

Дод&#= 1077;ка во р = 72;звиените земји матичнот = 86; книговоk= 6;ство се к = 86;ристело за

систематск= ;о унапредm= 1;вање и зголем = 91;вање на п = 88;оизводство&#= 1090;о, кај = 85;ас тоа = 89;е

користело исклучиk= 4;о за с = 87;роведување на с = 77;лекција на д = 86;машните животни и тоа

само од с = 90;рана на о = 74;ластени институm= 0;и или = 89;елекциони центри.

Мат&#= 1080;чно книговоk= 6;ство се в = 86;дело само во земјодеl= 3;ските комбинаm= 0;и и

задруги и тоа само за с = 74;ињи и говеда, додека во ов= 095;арството и козарс = 90;вото

истото било водено инциденm= 0;но.

Во индивидm= 1;алниот сектор матичнот = 86; книговоk= 6;ство се в = 86;ведува во

последните= ; неколку години и тоа с= 072;мо во п = 80;лот фарми.=

Во поново време, водени од п = 86;требата за в = 86;ведување и исполн = 91;вање на

европските= ; стандарk= 6;и во Р = 77;публика Македонl= 0;ја се в = 86;споставува нов = 89;истем за

идентифика= ;ција и регист = 88;ација на д = 86;машните животни, како = 074;овед - помошно

средство за с = 87;роведување на м = 72;тично книговоk= 6;ство и селекц = 80;ја.

Со воспостk= 2;вувањето на н = 86;виот ситем на ид= 077;нтификациј&= #1072; и регист = 88;ација

на сите домашни животни, ќе се створат предусло = 74;и за в = 86;ведување на м = 72;тично

книговодст= ;во кај = 89;ите видови на до= 084;ашни животни, со шт= 086; ќе с = 77; приближl= 0;ме

кон ЕУ норма = 90;ивите.

Како да го сп= 088;оведеме Матичноm= 0;о сточно книговод = 89;тво?

За да с = 77; спроведk= 7; успешно матичнот = 86; книговоk= 6;ство, најпрвиl= 5; треба да се

изврши обележуk= 4;ање (идентиф = 80;кација) и регист = 88;ација на ж = 80;вотното.

Обе&#= 1083;ежувањето= (идентиф = 80;кацијата) претст= ;авува поставуk= 4;ање на

знакови на п = 86;годни места на жи= 074;отното, кои = 86;возможуваа&#= 1090; лесно, сигурно = 080;

брзо идентифl= 0;кување. Обележуk= 4;ањето може да биде со тетовирk= 2;ње,

поставувањ= ;е на м = 72;ркици, ровашењk= 7;, ставање на зн= 072;к или = 89;о боење.=

Рег&#= 1080;страцијата= на животниm= 0;е претстаk= 4;ува утврдувk= 2;ње на и = 76;ентитетот на:

одгледувач= ;от, одгледуk= 4;алиштето и самото домашно животно.

одгледувач= ;от - сопстве= 085;икот се регистрl= 0;ра (дали е правно или ф= 080;зичко лице,=

дали истиот = 77; одговоре = 85; за т = 88;ајно или = 87;ривремено чување на жи= 074;отните и др.)

одгледувал= ;иштата треба да с = 77; регистрl= 0;рани во Ц = 77;нтралниот регистеl= 8; на

одгледувал= ;ишта и треба да се знае (&#= 1076;али се р = 72;боти за ф = 72;рма, пасиште, кланица,

добиточен пазар, саем = 080;ли карантиl= 5;)

домашни животни се регистри = 88;а (видот на до= 084;ашното животно и расата).

Вод&#= 1077;њето на р = 77;гистерот на д = 86;машните животни во од= 075;ледувалишт&= #1077;то

содржи повеќе документ = 80;:

• податоци за ж = 80;вотното (реден број, &#= 1073;рој на м = 72;ркица, датум на ра= 107;ање,

пол, раса, број на м = 72;ркица на м = 72;јката)

• влез во о = 76;гледувалиш&#= 1090;ето (датум на вл= 077;з, име, = 087;резиме и адреса на

претходнио= ;т одгледуk= 4;ач)

• излез од о = 76;гледувалиш&#= 1090;е (датум на из= 083;ез, вид = 85;а излез, име, п&#= 1088;езиме и

адреса на с = 83;едниот одгледуk= 4;ач)

• привремени движења (заминува= 14;е, враќање, локација).

Со подршка од ЕУ, &= #1074;о Републиl= 2;а Македонl= 0;ја речиси целосно = 077; извршена

идентифика= ;цијата и регист = 88;ацијата кај = 75;оведата, но о = 73;ележувањет&#= 1086; и

регистраци= ;јата кај = 86;вците и козите е во = 089;војата почетна фаза.

По завршувk= 2;њето на о = 73;ележувањет&#= 1086; и регист = 88;ацијата на д = 86;машните

животни, треба да се започне со ур= 077;дно, стручно и точно водење на П = 86;датоци

за идентитk= 7;тот, потеклоm= 0;о и произв = 86;дните особини на

животните.

Пос&#= 1090;ојат две = 86;сновни групи на до= 082;ументи за в = 86;дење на м = 72;тично

книговодст= ;во: основни книги за ма= 090;ично книговоk= 6;ство и книги= за п = 86;мошна

евиденција= ;.

Во основни книги за ма= 090;ично книговоk= 6;ство спаѓаат<= /span>:

• регистер за п = 86;дмладок (теле, јагне, јаре), кој содржи реден број, број на

подмладоко= ;т, пол = 76;ата на о = 89;еменување, дата на раѓање, дата = 085;а одбивањk= 7;,

број на т = 72;ткото и мајкат = 72;, тежина при р= 072;ѓање, тежина при о= 076;бивање,

тежина при = 87;рв припуст и оцена на гр= 083;ото пред неговата понатамl= 6;шна

употреба и воведу = 74;ање во м = 72;тичната книга<= /span>

• матична книга за ма= 112;ки (крава, овца, &#= 1082;оза), која содржи општи податоци

за сопствеl= 5;икот, денот на ра= 107;ањето, бројот на ре= 075;истерот за п = 86;дмладок,

белези, боја, класа, број на маркица, исклучув = 72;њето од п = 88;иплод и причин = 80;

• матична книга за та= 090;ко (бик, &#= 1086;вен, јарец), која = 089;одржи општи податоци за

сопственик= ;от, денот на ра= 107;ањето, бројот на ре= 075;истерот за п = 86;дмладок,

белези, боја, класа, број на маркица, употреба во пр= 080;плод, сперма,

податоци за з = 76;равје и наград = 80;

• производен лист за мајка, која = 089;одржи општи податоци за пр= 086;изводствот&= #1086;

на подмладl= 6;к, млеко и анализа на ла= 082;тациите по п = 86;треба.

• картица за р = 77;продукција, која содржи општи податоци за ма= 112;ката,

производни= ;те резултаm= 0;и, здравстk= 4;ената состојбk= 2; и др.

Во оваа група спаѓаат и педигр = 77; за п = 88;иплодното грло, книга за о = 73;рт на

стадо и други книги.

Во книгите за п = 86;мошна евиденцl= 0;ја за м = 72;тично книговоk= 6;ство спаѓаат<= /span>:

• дневник за р = 72;бота

• комисиски извештаo= 2; за п = 88;иплоден подмладl= 6;к и угинат = 80; грла<= /p>
• табели за м = 86;лзење, добивки, вложувањ = 72; и друго, кои п= 086;магаат за

успешно водење = 80; надополн = 91;вање на о = 89;новната евиденцl= 0;ја.

Со воведувk= 2;ње на м = 72;тичното книговоk= 6;ство и кај нас, посебно во

овчарствот= ;о и козарс = 90;вото, ќе с = 77; доближеl= 4;е кон ЕУ стандард = 80;те, кои

предвидува= ;ат воведувk= 2;ње на м = 72;тично книговоk= 6;ство за с = 77;која индивидm= 1;а т.е.

животно посебно, не са= 084;о заради селекцио = 85;ите потреби, туку и заради

потребите од:

• заштита на з = 76;равјето на л = 91;ѓето и животн = 80;те (преку системот на

евидентира= ;ње и уматич = 91;вање на ж = 80;вотните, ефикаснl= 6; се о = 90;криваат

изворите на з = 72;раза и се = 089;пречува ширењетl= 6; на б = 86;лестите кај = 76;ругите

животни, со ш = 90;о се з = 72;штитува и здравј = 77;то на л = 91;ѓето)

• подршка на с = 90;очарството - субвенц= 080;и и израбо = 90;ка на з = 86;отехнички и

селекциони= ; студии (според стандард = 80;те на ЕУ само фарми со ум= 072;тичени и

обележани животни можат да аплицирk= 2;ат и корист = 72;т средствk= 2; од

Пре&#= 1090;пристапнит= е фондови и субвен = 94;ии од Д = 88;жавата)

• стекнување на д = 86;верба кај = 87;отрошувачи&#= 1090;е - употреб= 072; на б = 77;збедни

производи (со с= 087;речувањето<= /span> на ш = 80;рењето на б = 86;лестите и заштит = 72;та од

штетни материи во мл= 077;кото, месото = 80; другите производ = 80;, се с = 90;екнува

довербата на п = 86;трошувачит&#= 1077; )

• пристап на м = 77;ѓународнио&#= 1090; пазар (со ис= 087;олнувањето<= /span> на с = 90;андардите на ЕУ=

за обележуk= 4;ање и матичн = 86; книговоk= 6;ство се о = 74;озможува и тргови= 12;а со

земјите на ЕУ и Регионот)

• доказ за с = 86;пственост (на п= 088;авилно обележаl= 5;ите и регист = 88;ирани домашни

животни им с = 77; издава пасош, влезен во к = 86;мпјутерска&#= 1090;а база на податоцl= 0;,

со што = 89;е докажувk= 2; сопствеl= 5;оста врз = 78;ивотното).

Под&#= 1072;тоците за м = 72;тичното сточно книговод = 89;тво се ч = 91;ваат во к = 86;мпјутерска

база на п = 86;датоци, во о = 74;ластени за т = 72;а цел = 80;нституции (Управа за ве= 090;еринарство<= /span>,

МЗШВ, Агенција за п = 86;ттикнување на р = 72;звојот на з = 77;мјоделство&#= 1090;о или = 76;руга

институциј= ;а).

Под&#= 1072;тоците од м = 72;тичното сточно книговод = 89;тво, не с = 77; користаm= 0; за д = 88;уги

цели (даноци, пашарини).

Изготвил:

Дипл.инг.аг = 88;.Илчо Маролов