MLEKARSKI =20 KAMENDAR

MLEKARSKI PRAKTIKUM<= /b>

        Po~ituvani zemjodelci(sto~ari)



        =      Ovaj praktikum ima za cel da so svoite   stru~ni soveti poslu`i kako = mal sovetnik i prakti~en bele`nik= vo koj ]e gi zabele`uvate podatocite za predade= noto mleko od Va[ite mle~ni grla.

        =     Za uspe[no proizvodstvo na mleko kako [to= Vi e poznato potrebni se tri osnovni uslovi:

<= span style=3D'mso-list:Ignore'>-&nb= sp;        Visoko produkti= vni grla,

<= span style=3D'mso-list:Ignore'>-&nb= sp;        Pravilna ishran= a

<= span style=3D'mso-list:Ignore'>-&nb= sp;        Dobra [tala, koi na kravite ]e mu ovozmo`at ne samo dobro smestuvawe ,tuku i Vas ]e Vi ovozmo`i lesno i br= zo izvr[uvawe na rabotite vo nea. Ima]i go predvid ovaj tret uslov t.e.deka [talata vlijae vrz proizvodstvoto na kvalitetno mleko,a trgnuva]i od narodnata pogovorka ,, PRVO {TALA, PA POSLE KRAVA,, ,nameneta na ovaj mlekarski praktikum e da so prakti~ni upatst= va Vi dade pomo[ pri izgradbata na novi ili preureduvawe na postoe= ~kite [tali.

Uvereni sme deka ovie sov= eti ]e Vi pomo`at vo proizvodst= vo na kvalitetno mleko, a toa e eden od uslovite za dobivawe maksimalna cena.

        =

PROIZVODITELI NA MLEKO

= ZA DA SE DOBIE HIGIENSKO ISPRAVNO MLEKO TREBA DA SE

O= BRNI VNIMANIE<= span style=3D'mso-spacerun:yes'> NA:

<= span style=3D'mso-list:Ignore'>-&nb= sp;        [talata da bide svetla, provetrena i ~ista,

<= span lang=3DFR style=3D'mso-ansi-language:FR'>-<= span style=3D'font:7.0pt "Times New Roman"'>      =    Pred molzewe da ne se vnesuva hrana i prostirka za da= ne se kreva pra[ina:

<= span lang=3DFR style=3D'mso-ansi-language:FR'>-<= span style=3D'font:7.0pt "Times New Roman"'>      =    Molznite kravi da se ~isti, aposebno vimeto stomakot i butovite;

<= span lang=3DDE style=3D'mso-ansi-language:DE'>-<= span style=3D'font:7.0pt "Times New Roman"'>      =    Molza~ot nasebe da ima za[titna obleka (mantil i futa);

<= span style=3D'mso-list:Ignore'>-&nb= sp;        Molza~ot pred da po~ni so molzewe treba da gi izmie racite;

<= span style=3D'mso-list:Ignore'>-&nb= sp;        Predd molzewe v= imeto da se izmie so mlaka voda i d= a se isu[i(izbri[i)so higienska krpa(platnena ili hartiena);

<= span style=3D'mso-list:Ignore'>-&nb= sp;        Molza~ot so bla= gi pokreti da go izmasira vimeto= za kravata polesno go pu[ti mlekoto:

<= span style=3D'mso-list:Ignore'>-&nb= sp;        Molza~ot pred po~etokot na molzeweto od site ~etvrtini prv= oto mleko da go molzi vo poseben = sad (poradi proverka na zdravstvenata sostojba na vimeto-mastit i spre~uvawe da se zagadi drugoto mleko);<= /p>
<= span lang=3DDE style=3D'mso-ansi-language:DE'>-<= span style=3D'font:7.0pt "Times New Roman"'>      =    Molzeweto da se vr[i so ma[ina ili vo specijalni kanti;

Mlekarata mo`i da go otkupi mlekoto;

<= span style=3D'mso-list:Ignore'>-&nb= sp;        Koe e dobieno so molzewe od zdravi kravi no ne 15 dena pred nitu 8 dena posle telewe(za da ne sodr`i kolostrum);=

<= span lang=3DDE style=3D'mso-ansi-language:DE'>-<= span style=3D'font:7.0pt "Times New Roman"'>      =    Na koe nitu mu e dodadeno nitu odzemeno;

<= span style=3D'mso-list:Ignore'>-&nb= sp;        Da go ima svojstveniot miris, vkus i `oltenikava bela boja;

<= span style=3D'mso-list:Ignore'>-&nb= sp;        Ne se doturva v= oda;

<= span lang=3DDE style=3D'mso-ansi-language:DE'>-<= span style=3D'font:7.0pt "Times New Roman"'>      =    Od koe = ne e izvadena mle~nata mast koja najmalku treba da e 3,2%;

<= span lang=3DFR style=3D'mso-ansi-language:FR'>-<= span style=3D'font:7.0pt "Times New Roman"'>      =    Specifi~nata te`ina ne e pomala od 1,029 nitu pgplema od 1,034 ;

<= span lang=3DFR style=3D'mso-ansi-language:FR'>-<= span style=3D'font:7.0pt "Times New Roman"'>      =    Suvite materii najmalku se 8,5% bez mastite;

<= span lang=3DDE style=3D'mso-ansi-language:DE'>-<= span style=3D'font:7.0pt "Times New Roman"'>      =    Stepenot na kiselost da ne e pogolema od 7,6^0(poSOH= LET HENKEL);

<= span style=3D'mso-list:Ignore'>-&nb= sp;        Posle molzewe d= a se oladi na T 8⁰s;

<= span style=3D'mso-list:Ignore'>-&nb= sp;        Ra~noto molzewe= da se vr[i so cela [aka, a nikoga[ = so svitkan palec ili trgawe so dva prsti (koe predizvku= va bolka i se o[tetuva cickata;

<= span style=3D'mso-list:Ignore'>-&nb= sp;        So ma[inskoto m= olzewe da se po~ituvaat propisite [to gi propi[uva proizvoditel= ot kako za nejzinata upotreba i odr`uvawe(higienski i tehni~ki);

<= span style=3D'mso-list:Ignore'>-&nb= sp;        Izmolzenoto mle= ko odma da se vadi od [talata i da se procedi niz specijalno cedilo ili gaza(koe posle upotreba da se zovrie);=

<= span style=3D'mso-list:Ignore'>-&nb= sp;        Mlekoto odma da se oladi, ako posle molzew= eto odma ne se predade vo sobirniot punkt;

Mlekarata ne smee da otkupi mleko koe poteknuva = od krava:

<= span style=3D'mso-bidi-font-weight:bold'>-      =    Koja bol= eduva od zarazni bolesti(tuberkuloza na plu]ata, tuberkuloza na vimeto,bolesti na crevata, mo~nite i polnite organi i od kravi koi pozitivno reagiraat na kontrolata na tuberkulinizacija.

<= span style=3D'mso-bidi-font-weight:bold'>-      =    Od kuga, vospaluvawe na plu]ata, ligavka i [ap, crven veter;

<= span style=3D'mso-bidi-font-weight:bold'>-      =    Kravi so vospaleno vime;

<= span style=3D'mso-bidi-font-weight:bold'>-      =    Kravi so= lo{o zdravje;

<= span lang=3DFR style=3D'mso-ansi-language:FR;mso-bidi-font-weight:bold'>-&nb= sp;        Od polovite organi ako se la~i gnoj;

<= span lang=3DFR style=3D'mso-ansi-language:FR;mso-bidi-font-weight:bold'>-&nb= sp;        Veterinarnata inspekcija ako utvrdi deka toa mleko ne= e za ~ove~ka ishrana;

<= span lang=3DFR style=3D'mso-ansi-language:FR;mso-bidi-font-weight:bold'>-&nb= sp;        Kravi le~eni so antibiotici ili nekoj dugi lekovi koi odat vo mlekoto i toa najmalku 5 dena posle zavr[uvaweto na le~eweto;

<= span style=3D'mso-bidi-font-weight:bold'>-      =    Mlekoto = pri kintrola [to stvara partal~iwa;

<= span lang=3DDE style=3D'mso-ansi-language:DE;mso-bidi-font-weight:bold'>-&nb= sp;        I mleko za koe se smeta deka e falsifikuvano;=

ZNA^ENIE&nbs= p; NA {TALITE ZA PROIZVODSTVO NA MLEKO<= o:p>

=

=

Re[eniot problem so proizvodstvo na hrana, a posebno dovolna koli~ina na mleko i meso bara sestran napor bide]i porastot na `ivotniot stand= ar vo zavisnost od porastot i potro[uva~kata na ovie proizvodi= .So visok standar se smetaat zemjite koi imaat golema potro[uva~ka na mleko i mle~ni prerabotki i zazemaat zna~ajno mesto vo ishranata.

Potro[uva~kata na mleko kaj nas seu[te e nedovolna.Za uspe[no proizvodstvo na mleko potrebno e da= se obrni vnimanie na tri osnovni raboti :

                = Prvo da se obezbedat visoko produktivni grla ~i genecki potencijal ovozmo`uva v= isoko proizvodstvo na mleko so odreden kvalitet.

                = Vtoro e so dobra ishrana da se istaknat geneckite osobini za visoko proizvodstvo na mleko;

              &= nbsp; Treta rabota e smestuvaweto koe vlijae na visokata produkcija, a na sto~arot mu ovozmo~uva lesno i racionalno izvr[uvawe na rabotite.Na `alost sto~niot fond kaj individualnite zemjodelci prete`no e smesten vo ne soodvetni [tali bilo toa da se stari ili novo izgradeni objekti.Poznato e deka vo mnogu novi [tali izgradeni od tvrd materijal, se mnogu mra~ni i zagu[= livi, pa ne odgovaraat na minimalni= te zoohigienski uslovi = nitu ovozmo`uv= aat smaluvawe na fizi~kata rabota pri molzeweto i hraneweto, a pose= bno pri napojuvaweto i iz\ubruvaw= eto.Toa e posledica na zastareni sva]awa za izgledot na [talata za koe ne e voop[to koristen stru~en sovet od stru~nite slu`bi za izrabotuvawe na planot za isgradba.

Pred se [talite treba na `ivotnite da mu ovozmo`i prir= odni uslovi za normalno odvivawe na nivnite fiziolo[ki funkcii t.e. da imaat dobro zdravj= e i proizvodni sposobnosti i ~ovekot vnatre [to p= o uspe[no da ja izvr[uva rabotata bez da ima nekoja opasnost pri toa.

Zatoa pri izgradbata na = ovie [tali i preureduvawe na starite treba da trgnuvame od t= oa da se namali rabotnata sila i `ivotnite vo niv da se ~ustvuvaat dobro (udobno).Pri toa da se vodi smetka da ne se pravat objekti mnogu skapi bide]i tie [tali ne se ispla]aat odma.Sto~arite mo`at da gi uredat svoite [tali, taka da vo nimi smestat pogolem broj grla i imaat namalena potro[uva~ka na vremeto, a so toa pogolemi ekonomski rezultati.<= /o:p>

MESTO = POLO@BA NA {TALATA VO SOSTAV   NA DVOROT=

Naturalnoto&= nbsp; odnosno raznovrsno proizvodstvo, slaba ekonomska mo] i otsutnost na planska rabota za prosvetuvawe na na[eto selo vo minatoto, ostavi= ja tragi vo ne dovolnata organiziranost na ureduvawe na selskiot dvor i polo`bata na [talite vo niv.

Vo izmeneti uslovi, so jaknewe na ekonomskata= mo] na zemjodelskite proizvoditeli, do= jde do masovno podigawe na novi zgradi vo seloto kako stambeni taka i [tali vo sklop na postoe~ki= ot dvor.Me\utoa ~esti se i pojavite na napu[tawe na postoe~kite i izgradba na novi dvorovi pokraj pati[tata.

I zatoa ]e uka`eme na nekoi momenti za koi treba da vodime ra~un pri izborot na mestoto za ekonomski dvor, a potoa i za rasporedot na poedini objekti vo nego.

Pri izborot na mestoto za ekonomski dvor i [t= ala pred se treba da se izbegnuvaat odvodni mesta , udolnici i tereni so visoko nivo podzemni vodi koi za vreme na vrne`livi godini ~es= to izbivaat na povr[inata.<= /o:p>

Najdobri se suvi tereni so nisko nivo na podzemni vodi. Vo slu~aj kade [to ne sme vo mo`nost da izbegnime vla`ni mesta, potrebn= o e da se prevzemat merki za nivno i= su[uvawe po pat na kanali ili drena`a.=

Osven toa po`elno e terenot malku da se nasipi i da se izdigni= na dr.nivo.

Treba da se izbegnuva na pogolemo izdignuvawe na terenot koi se izlo`eni na silno vlijanie na studeni vetro= vi, odnosno ne za[titeni od vreme= nski nepriliki.

Denes koga mehanizacijata masovno prodira vo individualniot sektor, pri izborot na mestoto za izgradba na nov ekonoms= ki dvor posebno vnimanie treba da se obrni na negovata povrzanost so pati[tata= .

Va`na merka pri izborot<= span style=3D'mso-spacerun:yes'> na mestoto za izgradba na ekonomski dvor e da bide vo blizina na priklu~ok na elektri~na mre`a.

Mo`nosta za snabduvawe so voda bilo da e vklu~uvawe vo javniot vodovod ili so kopawe na sopstven bunar predstavuva eden od bitnite ~initeli pri ovaj izbor.=

Obezbeduvawe dovolno koli~estvo na kvalitetna voda predstavua preduslov za uspe[no sto~arsko proizvodstvo.=

Pri izgradbata na osnovniot plan na zemjodelskoto dvori[te (stopans= tvo) treba da se vodi smetka da stanbenata zgrada so pomo[nite prostorii da bide odvoena od ostanatite ekonomski zgradi so toa da dvorot (dvori[teto ) ima svoj poseben vlez koj mo`i da bidi odvoen vlezot   za ekonomskiot dvor.Vlezot vo ekonomskiot dvor treba da slu`i isklu~ivo za vlez na vozilata i stokata.<= /span>

Vo slu~aj koga terenot e pod nagib stanbeniot del treba da se izgradi na povisokiot del, a ekonomskite zgradi i [talat= a na poniskiot del.Dokolku za ova ne se vodi dovolno ra~un, koga ima silni = do`dovi ili pri naglo topewe na snegot,celoto \ubre od ekonomskiot dvor ]e se sliva kon stanbeniot del ili bunarite.

Pravecot   na duvawe na vetrovite e eden od va`nite faktori za koj isto taka treba da se vodi smetka pri izborot na mesto za [tala.{talata vo odnos= na stambenata zgrada da bide postavena sprotivno od pravecot na duvawe na lokalnite vetrovi so koi bi se namalile mo`nostite za= [irewe na neprijatnite mirisi vo stambeniot del na dvorot.Od tie pri~ini [talite treba da bidat odeleni od stambenata zgrada, a po= me\u niv se postavuvaat drugi ~isti objekti

(kako: plevni,ko[evi,ambari,nastre[nici za vo= zila gara`i i dr.)

Izgradbata na [talite direkno pokraj pati[ta treba da se izbegnuva bide]= i takvata polo`ba ovozmo`uva golema mo`= nost za [irewe na sto~ni infekcii.Zatoa treba&n= bsp; da se postavuvaat po vnatre vo dvorot odale~eni okolu 50m.od prometniot = pat, a so glavniot pat da bidat povrzani so sopstven pat so cvrsta podloga.Mestoto za [tala treba da bide&nbs= p; izlo`eno direkno na dejstvoto na son~evite zraci. Pri toa treba da se vodi smetka za mo`nosta za obezbeduvawe na mesto nameneto za ispust za sto= kata koe e neophodno.Ispustot za zoohigienska sostojba e mnogu va`no, a osobeno za priplodnite `ivotni koe mu ovozmo`uva neophodno dvi`ewe vo slobodniot prostor.Najdobro e= , ako vo blizina na [talite se nao\a i pasi[te.

= IZBOR NA MATERIJAL   ZA IZGRADBA NA {TALA

Pri izgradbata na {talite treba da se obrni vnimanie na= site faktori koi deluvaat na stvarawe na mikro klim= a vo nea.

Va`na uloga vo seto toa<= span style=3D'mso-spacerun:yes'> ima i grade`niot materijal od koe se izraboteni ,te= melite zidovite , tavanot,podot,vratite prozorite i dr.

Na nadvore[nite i vnatre= [nite zidovi na [talata deluvaat go= lem broj (~initeli) faktori:mehani~ki, hemiski i klimatski.
Pri izgradba na [talite = se koristi grade`en materijal koj ima razli~ni svojstva sposobnos za toplotna izolacija , izolacija = od vlaga i mehani~ka otpornost ]e doka`ame na onie osobini na materijalot za koi vo praksa mnogu malku se zbo= ruva, a posledica na seto e vo novo= izgradenite [tali ~esto naiduvame = na uslovi koi ne se pogodni za `ivotnite na brzo propa\awe na materijalot i uslovi za odr`uva= we na higienata.

Izborot na grade`niot matereijal zavisi od pove]e faktori:

<= span lang=3DDE style=3D'mso-ansi-language:DE'>-<= span style=3D'font:7.0pt "Times New Roman"'>      =    Mestoto (lokacijata)na objektot toa dali objektot se gradi vo planinski ili vo nizinski reon.=

<= span style=3D'mso-list:Ignore'>-&nb= sp;        Golemina na objektot;

<= span style=3D'mso-list:Ignore'>-&nb= sp;        Klimatski uslov= i-se misli na temperaturnite razliki;

<= span style=3D'mso-list:Ignore'>-&nb= sp;        Mo`nost za naba= vka i transport na odredeni relacii;

<= span style=3D'mso-list:Ignore'>-&nb= sp;        Cenata -t.e. od materijalnite mo`nosti na   toj [to go gradi objektot;

                Objektot mo`i da se gradi vo klasi~en sistem ili monta`en, [to zavisi od goleminata na [talata.

                Kaj klasi~nite objekti sopstvenikot mo`i gole= m del od rabotite i sam da gi izvr[uva so pomo= [ na kom[iite,prijateli,rodnini so e= den ili 2 majstori koj se zidari,dogramaxii, [to e mnogu poeftina izgradbata i ovozmo`uva b= rza izgradba na objektot.Na pazarot se pojavuvaa= t sekojdnevno novi materijali koi imaat dobra izdr`livost,odobra podobri izolacioni svojstva i lesno se vgraduvaat .Za da imame dobra [tala treba sekoj del ( temelot,zidovite,krovnata kinstrukcija, krovniot pokriva~,vratite,prozorcite,podot,treba da se izberi odreden materijal.Cena= ta na grade`niot materijal e eden od bitnite faktori koi vlijajat za donesuvawe na odluki za negoviot izbor .Pri proektirawe na izgradba na [talite ~esto se odlu~uva za kvaliteten materijal iako e skap,zemajki vo obzir negovite dobri osobini i trajnost .Pri izborot na grade`niot materijal mora da ni e jasno [to sakame da postignime odnosno mo= ra da se ima vo predvid da razli~ni optimalni temperaturi i mikro klimatski uslo= vi vo [talata.Grade`niot materijal da obezbedi odredena toplotna izolacija koja predstavuva edna od naj valkanite osobini.

Pome\u temperaturnite razliki= vo vozduhot vo [talata i preku niv ~esto se slu~uva da topliot vozduh pominuva niz nadvore[ite zidovi,prozorite i vratata.

Tie izmeni na temperaturata gi vikame ,, toploten tek ,, . Toj te~i od prostoriite so poniski temperaturi= ,zatoa vo zima [talite se ladat , a vo leto se zagrevaat.Na[a cel e da vo [talata postigneme stalna temperatura,odnosno na `ivotnite preku zimata da im e toplo, a vo leto sve`o.Ova mo`e da se napravi samo ako zidovite se napravat od takov materijal koj te[ko e propu[ta toplinata,odnosno koj davaat otpor na topliot vozduh.Pri toa treba da= se ima vo predvid da toplotniot = vozduh ne mo`e da se zapre no mo`e da se ubla`i.Te`inata na nekoj grade`en materij= al i negovata sposobnost za toplot= na izolacija zavisi od negoviot<= span style=3D'mso-spacerun:yes'> sostav ,odnosno strukturata.Do kolku materijalot e pote`ok , otporen do tolku e podobar vo odnos na te`inata(otpornosta), a ima slaba izolaciona sposobnost.<= /p>
Te[ki materijali<= span style=3D'mso-spacerun:yes'> koi ne se porozni ,dobri se sprovo= dnici na toplotata,ama se slabi izolatori. Kaj lesnite i porozni materijali situacijata e sosema sprotivna bide]i = nivniot nositel e mnogu slab. Malku se takvi materijali koi vo sebe gi soedinuvaat dvete kompon= enti t.e. da se cvrsti ,a istovremeno da se dobri izolatori .<= /p>
Pri izgradba na [talite treba da se vodi ra~u= n da izvorot na toplina vo neja voglavno e `ivotinskoto telo = i deka retko se vr[i dodatno zagrevawe(isklu~ivo vo prasili[ta).=

Zatoa poseben problem predstavuva vlagata koj= a mo`e da ima nesakani posledici bide]i koga ]e se nasoberi vo zatvoren = prostor ja vpivaat zidovite i<= span style=3D'mso-spacerun:yes'> tavanite,pa taka se namaluva sposobnosta na materijalot da vr[i toplotna izolacija.Ima pov= e]e na~ini da se spre~i minuvaweto na vlagata vo zidovite- upotreba na bitomen folija (najlon) i dr.

Osven nabroenite pozitivni svojstva koi treba da gi poseduva grade`niot materijal za izgradba na {talite (sposobnos za toplotna izolacija ,izolacija od vlaga cvrstina trajnost potre= bno e da se istakne u[te dve va`ni svojstva:

otpornost na veter i pogodnost za dezinfekcija. Kajnas za izgradba na [tali se upotrebuvaat drvo,tula,kamen,beton,~akal,blok elementi izraboteni od razli~en materijal.

Vakov raznovrsen materijal od higiensko<= span style=3D'mso-spacerun:yes'> gledi[te nema ednakva vrednost pa = zatoa uslovite vo [talata izraboteni od razli~en materijal se razli~ni.Grade`niot materijal koj go imame pri izgradba na [talata ima raznovrsno dejstvo ne sme vo mo`nost da predlo`ime edna vrsta grade`en materijal bide]i na primer betono ima golema specifi~na te`ina visok koeficient toplotna sprovedlivost pa sprema e= lo[ toploten izolator i e nedobar za izgradba na zidovi.Me\utoa toj uspe[no se p= rimenuva za izgradba na temeli, hodnici i kanalizacija.

=

Marika Milenkovska